Khi biết tôi đang cần tìm thông tin tư liệu cho các dự án giới thiệu văn hóa Việt Nam, anh bạn ngay lập tức chia sẻ trang Fan Page của dự án “Lần Hồi” với cái nháy mắt “Xem thử, vụ này hay lắm”. Trên trang Fan Page, phần giới thiệu thông tin chỉ vỏn vẹn một dòng “Triển lãm nghệ thuật sắp đặt – khám phá văn hoá, lịch sử Việt Nam dưới hình thức một mê cung trải nghiệm”. Sau đó, thêm vài cú click chuột vào website chính thức và “hỏi thăm” bác Google vẫn chưa làm thỏa mãn óc tò mò của bản thân nên tôi đã quyết tâm ở lại Hà Nội để gặp bằng được Đinh Thảo Linh, người “cầm đầu” khơi mào một sân chơi nghệ thuật cộng đồng.
Đối đáp trên xe giữa phố phường Hà Nội
An: Từ đâu em có ý tưởng hình thành dự án vậy?
Linh: (Cười) Do em…chán quá ạ. Năm 1 thời gian rảnh cũng nhiều, em cũng thử tìm hiểu những hoạt động của các câu lạc bộ đội nhóm mà thấy mình không hợp lắm. Rồi tự nhiên em nhớ năm 12 ở trường Ams (THPT chuyên Amsterdam Hà Nội), em có làm chương trình triển lãm theo kiểu “bức tường thời gian”. Và em nghĩ hay mình tiếp tục làm cái mới xem vì em cũng chưa ưng lắm với kết quả đã đạt được.
An: (Cười) Do chán mà bắt đầu vậy mà sao cũng kéo dài dự án được hơn 2 năm rồi!
Linh: Thì…cứ mỗi lần làm xong em lại cảm thấy còn thiếu sót, và có ý tưởng mới nên cứ đi tiếp ạ.
An: Em học ĐH Ngoại thương nhỉ? Ý chị là hiếm khi thấy dân kinh tế lại làm nghệ thuật (cười)
Linh: (Gật gù) Vâng em cũng nghĩ mình là tay ngang thôi. Nhưng mà em tin nghệ thuật không phải là 1 phạm trù xa xôi khó nắm bắt mà từ trong cuộc sống hàng ngày như cách ăn nói, thậm chí cả cách úp chén sao cho gọn đẹp. Cả lịch sử nữa, bất kì nơi nào cũng có dấu ấn lịch sử mà chị!
Chăn gà nuôi dự án
Thảo Linh còn gợi ý tôi tham gia một buổi “coffee talk” dành cho giới trẻ Hà Thành. Tôi hăm hở nhận lời và chú tâm lắng nghe nhưng chỉ được…15 phút. May mà Thảo Linh cũng cùng đồng cảm nên cô bé đã “nhá hàng” bằng SMS để hai chị em kéo nhau ra khỏi cuộc bàn luận khá sôi nổi nhưng đã không còn là mối bận tâm của cả hai.
An: Xin lỗi em, nói chuyện về chủ đề tự lập kinh doanh hay ước mơ thì với chị những chủ đề này không còn thú vị nữa
Linh: (Cười) Không sao đâu chị. Em cũng thấy thế. Do bạn em giới thiệu nên em đi thử cho biết.
An: Kiểu chị với em bây giờ cũng không cần ai bảo hay định hướng gì nữa ấy nhỉ? (cười)
Linh: Vâng, em đang vui lắm chị ạ vì nhà em vừa có trang trại. Em không còn sợ thất nghiệp nữa. Tốt nghiệp xong về chăn gà ngay và luôn (Cười lớn)
An: À thế nghĩa là bảo đảm có thể theo dự án “Lần Hồi” đến cùng phải không?
Linh: Chắc là thế. May quá. Dù em cũng không chắc sẽ phát triển dự án đến mức nào vì còn nhiều yếu tố khác nữa.
An: Vậy em định hướng cho dự án này như thế nào?
Linh: Em chỉ tâm niệm là chất lượng của dự án đủ để các chuyên gia lịch sử không bắt bẻ kiến thức, còn những ai làm nghệ thuật thì cũng sẽ không có cớ gì để chê bai ạ. Với cả em thực sự mong muốn dự án có thể “tự nuôi sống” chính nó.
An: Hiện tại nguồn kinh phí từ đâu?
Linh: (Cười) Một phần lớn là tiền túi của em ạ. Em có đi dạy kèm và tiết kiệm này nọ cũng đủ. Nhưng cũng không thể như thế này mãi được.
Tính kế bền vững
Tự nhận bản thân thích đọc sách và nghiên cứu, Thảo Linh cho biết em thực sự quan tâm đến những câu chuyện lịch sử bên ngoài giới hạn sách giáo khoa. Em hiểu rằng mọi chi tiết trong hiện tại đều có dấu ấn lịch sử đậm chất văn hóa Việt Nam.
Khi bắt tay vào hoạt động gần đây nhất, triển lãm nghệ thuật khắc “Vệt nắng tháp Chàm” (trưng bày trong không gian tầng 4 Mozek Café số 2, Cửa Nam, Hà Nội), Thảo Linh mong muốn chất lượng sản phẩm của mình phải “thật”, “chất” và đẹp. Nội hàm của chữ “Đẹp” ở đây được hiểu theo nghĩa giới chuyên môn cũng phải công nhận đây là tác phẩm đáng trân trọng. Ngoài ra, Thảo Linh cũng hi vọng những bạn trẻ như em sẽ được truyền cảm hứng để tìm hiểu sâu thêm kiến thức lịch sử văn hóa nói chung, và văn hóa Chăm nói riêng.
Thảo Linh tâm sự em đã từng cảm thấy cô đơn trên con đường mình chọn khi thực hiện dự án này. Vì thế Thảo Linh đã “rủ rê” thêm 2 người bạn nữa, một học sinh chuyên sử và một sinh viên mỹ thuật công nghiệp cùng “chèo chống” và họp bàn để đưa ra quyết định. Nhóm 3 người vững như kiềng 3 chân này cũng gặp không ít tranh cãi khi “cố vấn chuyên môn” đối đầu với “cố vấn nghệ thuật”. Thảo Linh luôn là người hòa giải, cũng như đưa ra ý tưởng chủ đạo. Ekip 3 người vẫn làm việc theo nguyên tắc dân chủ. Sau một thời gian “nuôi ý tưởng”, chủ đề chính sẽ được đề ra để mọi người cùng tìm hiểu bằng các nguồn tài liệu khác nhau. Giai đoạn thực hiện, tùy tình hình mà nhóm có thể quyết định tuyển thêm tình nguyện viên.
Trong những giai đoạn vừa thi cử trên trường, toàn bộ ekip đi học về lại cắt cắt dán dán đến khuya. Bố mẹ cũng vẫn nhắc làm bớt đi để không ảnh hưởng. Theo lời Linh, bố mẹ em không hề phản đối nhưng cũng không ủng hộ hoàn toàn cũng chỉ vì hai bác thấy em “tốn nhiều thời gian” cho dự án, mà bố mẹ nào thì cũng muốn con mình có việc làm êm ấm. Chính bản thân em cũng “tự nhủ” nhiều lần “Thôi làm xong lần này thì không làm nữa, cực quá”. Nhưng ý tưởng lại đến và thôi thúc cô bắt tay vào thực hiện để “sản phẩm” ngày một hoàn thiện hơn, đẹp hơn so với lần trước.
Qua 3 đợt triển lãm, dự án Lần Hồi đã dần dần định hình được “chỗ đứng” của mình, không chỉ với đối tượng giới trẻ hay khách du lịch mà còn cả giới chuyên môn dù Thảo Linh thừa nhận ekip cũng không tập trung quảng cáo pr. Qua những lượt khách đến tham quan triển lãm đều để lại những luồng ý kiến khen chê trái chiều khác nhau. Thảo Linh chia sẻ một lần nọ khi cả ekip vừa xong việc, một bạn nằng nặc kéo tay em ra và “cho 1 tràng” theo kiểu phê bình rất thẳng thắn. Thảo Linh cảm thấy không vui vì cơ thể vẫn đang mệt mỏi mà còn phải nghe “lời vàng ý ngọc”, nhưng sau đó cô gái này cũng thừa nhận những ý kiến phản hồi như vậy là điều cần thiết.
Trăn trở lớn nhất hiện nay của Thảo Linh là tìm kinh phí duy trì dự án một cách bền vững, nghĩa là, bản thân dự án có thể tạo ra sản phẩm mang lại giá trị kinh tế. Tuy những buổi triển lãm đã thu hút được một số lượng “khách quen” 200 – 300 người, ekip của Thảo Linh vẫn đau đáu một câu hỏi phát triển sản phẩm gì từ dự án của mình. Thảo Linh thừa nhận em chưa dám khẳng định tiềm năng thị trường có tồn tại hay không, khi mặt bằng chung trong xã hội những hoạt động liên quan văn hóa nghệ thuật vẫn chưa thực sự phổ biến như một sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế. Bên cạnh đó, không ít nghệ sĩ trong giới có mở lời hợp tác với ekip nhưng Thảo Linh vẫn chưa quyết định vì em mong muốn giữ “chất riêng” cho đứa con tinh thần của mình cho đến khi thực sự gặp được đối tác cùng cảm nhận được những giá trị mà em hướng đến.
Profile:
Họ Tên: Đinh Thảo Linh
Hiện tại đang là SV năm 3 ĐH Ngoại thương Hà Nội
Sáng lập dự án “Lần Hồi”
Từng tham gia Diễn đàn Tuổi Trẻ Việt Nam (VYF)
